«Мектепке дейінгі жастағы балалардың сөздік қорын байыту әдістері» тақырыбында семинар-практикум өткізген тәрбиеші Утепова Ж.М.
Мақсаты: педагогтердің мектепке дейінгі жастағы балалардың сөздік қорын тиімді дамытуға арналған әдіс-тәсілдер туралы білімін жетілдіру және оларды практикалық жұмыста қолдануға үйрету.
Міндеттері:
* баланың сөздік қорын белсенді және пассивті түрде дамыту жолдарын көрсету;
* сөзді ойын арқылы меңгертудің тиімді тәсілдерін тәжірибеде қолдану;
* педагогтің сөйлеу ортасын ұйымдастыру дағдысын жетілдіру;
* педагогтер арасында тәжірибе алмасу.
Жүргізуші:
«Бала үшін әрбір жаңа сөз — әлемді танудың жаңа мүмкіндігі. Бүгін біз баланың сөздік қорын қалай қызықты, жеңіл әрі заманауи тәсілдермен дамытуға болатынын бірге тәжірибеден өткіземіз».
Қатысушылар шеңберге тұрады.
Тапсырма:
Әр педагог қасында тұрған көршісін бір сөзбен сипаттайды.
Мысалы:
Айгүл — ақылды
Меруерт — мейірімді
Дана — дарынды
Жүргізуші: (2-слайд)
«Балаға жаңа сөзді бір рет айтқызу — сөзді меңгерту емес. Бала сөзді естіп, мағынасын түсініп, бірнеше жағдайда қолданып барып, белсенді сөздік қорына енгізеді».
3-слайд «Не жоғалды?» ойыны . Күнделікті 2-3 минут осындай ойын ойнау арқылы баланың сөйлеуін дамытуға үлкен септігін тигізеді.
Тақпақ мәтіні: Біз ойыншықпен ойнадық,
Бір ойыншықты жоғалттық. Қай ойыншықты жоғалттық?
Ойынның балаға пайдасы: зейін мен есте сақтау, сөйлеу ырғағы: ырғақты тақпақ баланың фонематикалық есту қабілетін дамытады. Сөздік қор мен ойлау: соңғы сұраққа жауап бере отырып,бала толық сөйлем құрап үйренеді.
4-слайд «3 сурет – 1 әңгіме»
QR-код арқылы сөйлем құрастыру.
Міндеті: осы үш суретті пайдаланып шағын әңгіме құрастыру.
5-слайд «Түрлі түсті доптар» ойыны
Мақсаты: балалардың түстерді ажыратып, оларды сөзбен атауын, қарапайым сөйлем құрауын дамыту, ойын барысында сөздік қорын молайту, сұраққа жауап беру, өз әрекетін сөзбен айту дағдысын қалыптастыру.
Мысалы, сары-күннің көзі, сары жапырақ; жасыл-шырша, жасыл шөп т.б.
6-слайд «Сөздік батл»
Екі командаға бір тақырып беріледі. Мысалы, «күз» 1 минут ішінде кім көп сөз айтады, сол жеңеді (жапырақ, жаңбыр, қолшатыр, жел, бұлт, етік т.б)
-Ал қазір ортаға екі ойыншыны шығарғым келеді. «Адасқан әріптерден» сөз құрап, сол сөзге байланысты мүмкіндігінше көп сөз жинау.
Қорытынды:
«Баланың сөздік қоры — дайын сөздердің жиынтығы емес. Ол қарым-қатынас, ойын, қимыл, тәжірибе, эмоция және шығармашылық арқылы қалыптасады. Сондықтан баланы көбірек сөйлету үшін оған көбірек мүмкіндік беруіміз керек».